Storm in je hoofd
Wat als de behandeling stopt, maar de storm in je hoofd niet?
Wanneer de behandeling stopt, verwacht iedereen dat je de draad weer oppikt. Maar dat is niet zo vanzelfsprekend, zeker niet wanneer je jong bent. Hoe leef je met de angst en de onzekerheid over de toekomst?
In de campagne Too Young To Stop vraagt Anticancer Fund aandacht voor jonge mensen die kanker doormaken. Door wetenschappelijk bewijs te vertalen naar voelbare, concrete zorg, helpen we AYAs (Adolescents and Young Adults) weer vol vertrouwen in het leven te staan.
Geef jezelf de ruimte om te voelen wat er op je afkomt.
Probeer toch altijd opnieuw een lichtpuntje te zoeken, hoe klein het ook mag zijn.
En omring jezelf met de mensen die je liefhebt, want samen draag je de moeilijke dagen net iets lichter.”
Anticancer Fund investeerde in het Boost Your Mind project, een studie met mindfulness oefeningen die jongeren en jongvolwassenen met kanker, concrete handvaten reikt om beter om te kunnen gaan met stress, pijn en negatieve emoties.
Professor Katleen Van der Gucht, onderzoeker van de studie Boost Your Mind en stichter van het Leuven Mindfulness Centre (UZ Leuven):
“Het einde van de behandeling betekent niet automatisch dat je terugkeert naar het 'normale' leven. Patiënten kunnen het erg moeilijk hebben met de angst dat de ziekte terugkeert, onzekerheid over hun toekomst, en de lichamelijke en emotionele gevolgen van de behandeling, zoals vermoeidheid en cognitieve klachten.”
“Bij AYA’s zien we dat zorgen over vruchtbaarheid, relaties, studie of werk, en veranderingen in hun identiteit of lichaamsbeeld daar bovenop ook heel sterk naar boven komen. Tegelijkertijd valt de ondersteuning en de structuur vanuit de zorg of ziekenhuis vaak plots weg, waardoor sommige AYA’s zich geïsoleerd voelen net op het moment dat ze hun leven weer proberen op te bouwen.”
Een methode op maat van jonge mensen
De studie Boost Your Mind werd speciaal ontwikkeld voor de leefwereld van jongeren, met korte mindfulness oefeningen, opbouwend naar haalbare gewoonten, en de mogelijkheid om een vriend, partner of familielid mee te brengen als steun.
Het project liep in vier Belgische universitaire ziekenhuizen: UZ Leuven, UZ Gent, UZA en UZ Brussel.
Professor Katleen Van der Gucht:
“De jongvolwassenheid is een periode van enorme ontwikkeling en verandering, en dus een uitgelezen kans om nieuwe gewoonten aan te kweken, te leren omgaan met stress en een beeld te vormen van jezelf en je toekomst. Mindfulness kan helpen het bewustzijn en emotionele veerkracht te versterken, en leert jonge mensen flexibeler om te gaan met moeilijke ervaringen.”
Een bewezen impact op lange termijn
De resultaten van het onderzoek spreken voor zich: de deelnemers voelden zich snel emotioneel sterker, hadden minder stress en negatieve gedachten, en zelfs drie maanden nadien gaven ze nog aan dat hun levenskwaliteit toegenomen was.
Professor Katleen Van der Gucht:
“Dat deelnemers zich maanden later nog steeds emotioneel sterker voelden, toont aan dat mindfulness mensen vaardigheden geeft die ze kunnen blijven gebruiken, lang nadat de sessies zijn afgelopen. Het helpt om stress en moeilijke gedachten sneller te herkennen en er met meer bewustzijn en zelfcompassie op te reageren.
Voor AYA’s die kanker hebben gehad, blijven dat waardevolle handvaten wanneer ze moeten omgaan met onzekerheid en de uitdagingen van het gewone leven te herpakken. Wat waarschijnlijk het meeste aansloeg, was het gevoel dat ze iets hadden waar ze helemaal op zichzelf op konden terugvallen, iets dat hen hielp om te gaan met moeilijke momenten, in plaats van louter afhankelijk te zijn van hulp van buitenaf.”
Boost Your Mind - studie
In één oogopslag
Doelgroep: AYAs tussen 14 en 24 jaar, die net een kankerbehandeling achter de rug hadden.
Studie: 8 interactieve sessies van 90 minuten met mindfulness oefeningen.
Totale investering: 218.000 euro
Impact
Minder stress: ervaren minder spanning en angst.
Hogere levenskwaliteit: voelen zich merkbaar beter.
Veerkracht: staan meer weerbaar in het leven.
Van onderzoek naar praktijk
Met Boost Your Mind maken we onze belofte van Turning evidence into care waar: jonge mensen kregen praktische en wetenschappelijk onderbouwde tips om beter om te gaan met dagelijkse stress en verandering. Deze studie stopte niet bij een publicatie, maar vulde een daadwerkelijke leegte. Het project legde het fundament om psychosociale ondersteuning op maat van AYAs een vaste plek te geven in de gezondheidszorg.
Professor Katleen Van der Gucht:
“Mentale ondersteuning is voor AYA’s ongelooflijk belangrijk, omdat kanker toeslaat tijdens een cruciale fase van hun ontwikkeling. Het is een periode waarin jongeren hun eigen identiteit vormgeven, loskomen van hun ouders, ingrijpende lichamelijke veranderingen doormaken door de puberteit, intieme relaties opbouwen, werken aan hun studies of carrière en hun toekomst uitstippelen. Kanker kan al die mijlpalen doorkruisen of vertragen, wat het gevoel geeft dat je 'uit de pas loopt' met je leeftijdsgenoten. Psychologische ondersteuning helpt AYA’s om die ervaring met kanker een plek te geven, de regie over hun eigen leven terug te krijgen, en hen te begeleiden door de veranderingen die ze meemaken.”