Grenzen verleggen in pancreaskanker

Pancreaskanker is een van de meest agressieve en uitdagende soorten kanker, met een prognose die nog steeds slecht is. Onze organisatie investeert daarom in innovatief onderzoek dat patiënten nieuwe behandelingsopties biedt.

Introductie van de STEREOPAC-studie

Deze studie test een nieuwe behandelingsstrategie voor patiënten met pancreaskanker. Meer specifiek voor patiënten met 'borderline resectabel' pancreasadenocarcinoom.

Ontmoet de onderzoeker: Prof. Dr. Christelle Bouchart

Om meer inzicht in deze complexe studie te krijgen, spraken we met Prof. Dr. Christelle Bouchart (ULB, Afdeling Radio-Oncologie bij H.U.B. Jules Bordet Instituut). Als onderzoeker en lid van het stuurcomité van de STEREOPAC-studie staat zij aan de wieg van het ontwerp en implementatie van deze nieuwe strategie.

1.

De STEREOPAC-studie wil patiënten met pancreaskanker een betere uitkomst geven. Kunt u ons een schets geven van de studie?

"We zullen 256 patiënten met 'borderline resectabele' pancreaskanker behandelen. Zij zullen een zogenaamde neoadjuvante behandeling krijgen, nog vóór de operatie. De huidige standaard is om te beginnen met chemotherapie, en vervolgens als de ziekte niet vordert, zullen de patiënten worden gerandomiseerd in twee groepen: de ene gaat door met alleen chemotherapie, en de andere krijgt bovenop een specifieke radiotherapie: een isotoxische stereotactische bestraling in hoge dosis. We doen dit alles vóór de operatie om te zien of we de langetermijnresultaten voor de patiënten significant kunnen verbeteren."

2.

Wat is "borderline resectabele" pancreaskanker en waarom is het zo moeilijk te behandelen?

"Borderline resectabel betekent dat de ziekte nog steeds gelokaliseerd is en er geen uitzaaiingen zijn. Maar het probleem is dat de tumor in contact staat met de bloedvaten in de buik. Dit maakt de operatie veel moeilijker want we kunnen moeilijk een R0-resectie bereiken, ofwel een operatie waarbij geen tumorcellen achterblijven. Het is een complexe situatie omdat er geen echte consensus bestaat over de beste aanpak hier. We weten dat chirurgie niet de beste optie is, dus onderzoeken we of radiotherapie toevoegen een cruciale stap kan zijn."

3.

Hoe verschilt de behandeling in deze studie van wat artsen gewoonlijk gebruiken?

"Het is zeker anders. Artsen stellen dit soort intensieve bestraling doorgaans niet voor. Traditioneel werd conventionele radio-chemotherapie aangeboden, maar dat waren lange behandelingen, en helaas zijn die klinische studies mislukt. Wij onderzoeken een nieuwe optie: we proberen, in slechts vijf sessies, een zeer gerichte, bijna ablatieve dosis bestraling te geven. Dit is radiotherapie met een curatief doel: we proberen de tumor lokaal te elimineren."

4.

Aan wat kan een patiënt die deelneemt aan de studie zich verwachten? Hoe lang duurt het, en wat zijn de voordelen?

"We proberen zo dicht mogelijk bij het klassieke behandelingstraject te blijven om de last voor de patiënt licht te houden. Wat wel anders is: er is een vragenlijst om hun levenskwaliteit te beoordelen, en er zijn optionele bloedafnames. De bestraling bestaat uit slechts vijf sessies, en is volledig ambulant, dus er is geen ziekenhuisopname nodig. Het totale traject wordt kort gehouden, en voegt misschien twee weken toe vóór de operatie. Het duidelijke voordeel is de nauwe opvolging die je krijgt binnen een klinische studie. Toegewijde teams en coördinatoren staan voor je klaar bij elke stap."

5.

Pancreaskanker is moeilijk te behandelen. Wat is het voornaamste dat nu moet gebeuren, om daar verandering in te brengen?

"Minstens twee dingen springen eruit. Ten eerste moeten we het bewustzijn bij het publiek vergroten. Mensen moeten weten dat dit soort onderzoek bestaat. De boodschap: we zijn ermee bezig en er is vooruitgang. Ten tweede, van vitaal belang, is het bewustzijn bij de financiers vergroten. Pancreaskanker brengt een enorme en groeiende last met zich mee, maar het is extreem moeilijk om financiering voor onderzoek te verkrijgen. We moeten onderzoek doen om de zaken voor de patiënten te verbeteren, maar daarvoor hebben we absoluut financiële steun nodig."

6.

Dit is een studie die in vele ziekenhuizen in België loopt. Hoe belangrijk is de samenwerking voor het succes ervan?

"Samenwerking is absoluut cruciaal. Omdat pancreaskanker niet zo vaak voorkomt als borst- of prostaatkanker, is het vinden van patiënten ons grootste probleem. Hoewel we veel ziekenhuizen in België hebben, kunnen we de kosten voor het opstarten van de studie niet in elk ziekenhuis dragen. We moeten overleggen met netwerken, om ervoor te zorgen dat elke patiënt op de hoogte is van de studie en de kans heeft om deel te nemen. En zo ons zal helpen het vakgebied vooruit te helpen."

7.

Wat inspireert u om een van de moeilijkste kankers aan te pakken, en wat geeft u de energie om te blijven doorgaan?

"De pure complexiteit ervan, en het feit dat er zoveel potentieel is voor verandering. Het is een uitdagende ziekte, maar het is cruciaal dat we het bestuderen om te begrijpen hoe het werkt. We weten dat er verschillende subtypen zijn, en we moeten ze identificeren, zodat we kunnen evolueren naar meer gepersonaliseerde behandelingen. Wat mij gaande houdt, is het aanpakken van het kernprobleem: de resistentie van de tumor tegen alle huidige behandelingen. Wanneer we nieuwe behandelingen introduceren en ze zien werken, zelfs als is het bij een deel van de patiënten, wel, dat is ongelooflijk belonend. Het toont ons dat er beweging in de zaak zit, ook al gaat het traag."